12. Yargı Paketi
12. Yargı Paketi Yasalaştı:
Uygulamada Ne Değişiyor?
Belirsiz alacak davası kaldırıldı, izale-i şuyu satışlarında mirasçılara öncelik tanındı, tazminat faizinde köklü değişiklik yapıldı. Peki bunlar dosyalarınızı nasıl etkileyecek?
Yasalaşma Süreci
Kamuoyunda "12. Yargı Paketi" olarak bilinen Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 16 Temmuz 2026'da TBMM Genel Kurulunda kabul edilerek 7589 sayılı Kanun olarak yasalaştı.
Paket, kamuoyunda beklendiği gibi bir af veya infaz düzenlemesi getirmedi. Ağırlık merkezini hukuk yargılaması, icra hukuku, idari yargı ve belirli ceza muhakemesi kurumları oluşturuyor. Ancak bu, paketin önemsiz olduğu anlamına gelmiyor — aksine, günlük hukuk pratiğini doğrudan etkileyecek çok sayıda köklü değişiklik içeriyor.
Bu yazıda, avukatlık pratiğinde en fazla karşılığı olacak düzenlemeleri ele alıyoruz.
Belirsiz Alacak Davası Kaldırıldı
Paketin uygulamaya en geniş etki edecek düzenlemesi budur. HMK'nın 107. maddesi yürürlükten kaldırılarak belirsiz alacak davası kurumu tamamen sistemden çıkarıldı.
Belirsiz Alacak Davası — HMK Md. 107
Kaldırıldı; yerine kısmi dava rejimi güçlendirildiÖnceki Durum
Alacak miktarı belirlenemeyen hallerde belirsiz alacak davası açılabiliyor; zamanaşımı dava tarihinde tüm alacak için kesiliyordu.
Yeni Durum
Belirsiz alacak davası yok. Kısmi dava açan taraf, ıslaha başvurmadan tahkikat sona erinceye kadar bir defaya mahsus alacağı artırabilecek.
Kaldırma kararı tek başına bir hak kaybı yaratmasın diye kısmi dava rejimi güçlendirildi (HMK Md. 109). Yeni sistemde kısmi dava açan taraf, sonradan alacağın kalan kısmını talep edebilecek ve artırılan kısım bakımından zamanaşımı dava tarihinde kesilmiş sayılacak.
Bu düzenleme özellikle işçilik alacakları, tazminat davaları ve miktar tespiti bilirkişi incelemesine bağlı olan uyuşmazlıklarda pratiği doğrudan değiştirecek.
Geçiş Hükmü
Belirsiz alacak davasının kaldırılması, yürürlük tarihinden önce açılmış davaları etkilemeyecek. Yani hâlihazırda derdest olan belirsiz alacak davaları mevcut usule göre görülmeye devam edecek.
İzale-i Şuyu Satışlarında Mirasçılara Öncelik
Ortaklığın giderilmesi davalarında uzun süredir eleştirilen bir sorun vardı: Aileye ait taşınmazlar, açık artırmada düşük bedellerle üçüncü kişilere geçebiliyordu. Yeni düzenleme buna müdahale ediyor.
Ortaklığın Giderilmesi Satış Usulü — İİK
Miras yoluyla intikal eden taşınmazlarda ilk artırma sadece mirasçılar arasındaTüm maliklerin miras yoluyla edindiği ve üçüncü kişilerin mülkiyet hakkı bulunmayan taşınmazlarda, ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilirse:
İlk açık artırma yalnızca malik mirasçılar arasında yapılacak. Üçüncü kişiler bu artırmaya katılamayacak.
İlk artırmada teklifin muhammen kıymetin tamamını karşılaması şart. Yani %100 bedel kuralı geliyor.
İlk artırmada satış gerçekleşmezse, ikinci artırma genel hükümlere göre herkese açık yapılacak.
İhale bedelini süresinde yatırmayan alıcının teminatı iade edilmeyecek; teminat önce satış giderlerine mahsup edilecek, kalanı hak sahiplerine dağıtılacak.
Düzenlemenin amacı açık: İzale-i şuyu satışlarında görülen fırsatçı üçüncü kişi alımlarını sınırlamak ve mirasçıların aile taşınmazını kendi aralarında koruyabilmesine imkân tanımak.
Bu düzenleme, izale-i şuyu davalarında mirasçının pazarlık gücünü ciddi biçimde artırıyor. Artık taşınmazı elde tutmak isteyen mirasçı, üçüncü kişilerle rekabet etmeden ilk artırmaya girebilecek.
Geçiş Hükmü
Ortaklığın giderilmesi satışına ilişkin değişiklikler, yürürlükten önce ilan edilmiş artırmalara uygulanmayacak. Halihazırda ilan edilmiş satışlar eski usule tabi olacak.
Tazminat Davalarında Faiz Başlangıcı Değişti
Trafik kazası, iş kazası ve ölüm nedeniyle açılan tazminat davalarında faiz hesabını doğrudan etkileyecek bir değişiklik yapıldı. TBK'nın 55. maddesi yeniden düzenlendi.
Destekten Yoksun Kalma ve Çalışma Gücü Kaybı Tazminatları — TBK Md. 55
Faiz başlangıcı, bilinen dönem ve işleyecek dönem ayrımına göre belirleniyorBilinen Dönem
Kazancın bilindiği dönem için faiz olay tarihinden itibaren işleyecek.
İşleyecek Dönem
Kazancın bilinemediği, geleceğe yönelik dönem için faiz karar tarihinden itibaren işleyecek.
Bu ayrım, özellikle uzun süren tazminat davalarında hesaplanacak faiz tutarını önemli ölçüde değiştirecek. Geleceğe yönelik zarar kalemlerinde faizin olay tarihinden değil karar tarihinden başlaması, davalı taraf lehine bir sonuç doğuruyor.
Destekten yoksun kalma tazminatı ve çalışma gücü kaybı tazminatı hesaplarında bilirkişilerin bu ayrımı gözetmesi zorunlu hale gelecek.
Yargılama Usulünde Hız Düzenlemeleri
Paketin adındaki "etkin ve verimli işleme" vurgusu en çok bu başlıkta karşılık buluyor. Yargılamanın uzamasına yol açan bazı yapısal sorunlara müdahale ediliyor.
Duruşmalar Arası Süre En Fazla 3 Ay
Yazılı yargılama usulünde duruşmalar arasında kural olarak üç aydan fazla süre bırakılamayacak. Zorunlu hallerde hâkim gerekçesini tutanağa geçirmek suretiyle daha uzun süre verebilecek. Uygulamada altı ay, hatta bir yıla varan duruşma aralıklarının önüne geçilmesi hedefleniyor.
E-Duruşmada İmza Zorunluluğu Kalktı
Ses ve görüntü nakli yoluyla duruşmaya katılım halinde, ikrar, yemin, davadan feragat, kabul ve sulh gibi istisnalar dışında elle atılan imza zorunluluğu aranmayacak. Bu düzenleme, 7589 sayılı Kanun’un 26. maddesi uyarınca yayımdan üç ay sonra yürürlüğe girer. 27 Ekim 2026 itibarıyla bu üç aylık süre henüz dolmamıştır.
Gereksiz Bilirkişi Başvurusu Disiplin Konusu
Hâkim veya savcının, çözümü hukuk bilgisiyle mümkün olan bir konuda bilirkişiye başvurması disiplin cezası nedeni sayılacak; yaptırımı uyarma cezası olacak. Düzenleme, hukuki değerlendirme yetkisinin bilirkişilere devredilmesini önlemeyi amaçlıyor.
Kanuni Faiz Yeniden Düzenlendi
3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'da değişiklik yapılarak, Anayasa Mahkemesi iptal kararları sonrasında oluşan boşluk giderildi. Yasal faiz oranı TCMB reeskont faizinin yüzde 80'i olacak şekilde belirlendi.
TCK 158'e Yeni Fıkra: Hesap Kullandırma
Kamuoyunda "IBAN mağdurları" olarak bilinen dosyalara ilişkin düzenleme, komisyon aşamasında pakete eklendi ve kabul edilen metinde yer aldı.
TCK Md. 158'e Eklenen 4. Fıkra
Hesap veya ödeme aracı bilgilerini verme fiiliyle sınırlı iştirakte ceza yarı oranında indirilirDolandırıcılık ve nitelikli dolandırıcılık suçlarına iştirakin, haksız menfaat sağlamak amacıyla banka kartı, kredi kartı ya da banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdindeki hesabın kullanılmasını sağlayan bilgileri başkasına vermek fiiliyle sınırlı olması halinde, verilecek ceza yarı oranında indirilecek.
Uygulama Kapsamı
Kanun yolu incelemesindeki dosyalar: BAM ceza dairelerindeki dosyalar hakkında bozma kararı verilecek, dosya ilk derece mahkemesine gönderilecek
Yargıtay Başsavcılığındaki dosyalar: Usulüne uygun olarak ilk derece mahkemelerine gönderilecek
İnfaz aşamasındaki dosyalar: Mağdur zararı ihtardan itibaren 6 ay içinde giderilirse etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanılabilecek
Kesinleşmiş hükümler: Mahkemeler uyarlama yapacak
Düzenlemenin kapsamı sınırlı: Yalnızca hesap bilgilerini verme fiiliyle sınırlı iştirak hallerini kapsıyor. TCK 158'in diğer bentleri kapsamında yargılananlar veya hırsızlık, güveni kötüye kullanma ya da banka kartlarının kötüye kullanılması suçlarından ceza alanlar bu indirimden yararlanamayacak.
HAGB ve Kabul Edilen Metnin Kapsamı
Kamuoyunda paketle birlikte anılan bazı beklentiler karşılık bulmadı. Ayrıca teklif metninde yer alan bazı maddeler görüşmeler sırasında çıkarıldı.
Kabul Edilen Metinle Karşılaştırma
HAGB düzenlemesi: Kabul edilen kanunun 15. maddesi CMK 231’in 5–14. fıkralarını yeniden düzenlemiştir. HAGB’nin metinden tamamen çıkarıldığı yönündeki önceki açıklama doğru değildir. Özellikle işkence, eziyet ve kamu görevlisinin görevi nedeniyle işlediği, Anayasa’nın 17. maddesi kapsamındaki kötü muamele suçlarında HAGB uygulanmayacağı hükme bağlanmıştır. Diğer koşullar ve kanun yolları CMK 231 üzerinden incelenmelidir.
İdareye icra öncesi başvuru zorunluluğu: İdare aleyhine hükmedilen para alacakları, vekâlet ücreti ve yargılama giderleri için ilamlı icra takibinden önce idareye yazılı başvuru yapılmasını öngören madde metinden çıkarıldı.
Komisyonda Çıkarılan Madde
Yargıtay bozma sınırlaması: İlk teklif metninde yer alan, Yargıtay'ın yalnızca görevsizlik veya yetkisizlik gerekçesiyle bozma yapmasını sınırlayan düzenleme komisyon görüşmeleri sırasında metinden çıkarıldı.
Af ve İnfaz Beklentisi
Kabul edilen metinde genel af, toplu tahliye, kapsamlı infaz indirimi veya hükümlülere yönelik genel bir denetimli serbestlik genişlemesi bulunmuyor. Bu yöndeki beklentiler 12. Yargı Paketi kapsamında karşılık bulmadı.
Diğer Önemli Düzenlemeler
Vesayet mallarının elektronik satışı: Vesayet altındaki kişilere ait taşınır ve taşınmaz mallar UYAP'a entegre elektronik satış portalında satılacak. İhale, vesayet makamının onamasıyla tamamlanacak; onama kararı ihale gününden itibaren 10 gün içinde verilecek. Yayımdan 3 ay sonra yürürlükte.
İdari yargıda tek hâkim kapsamı genişledi: 486.000 TL'yi aşmayan bazı iptal ve tam yargı davaları ile öğrenci disiplin işlemleri, bazı kamu görevlisi işlemleri ve belirli disiplin cezaları tek hâkimle çözümlenebilecek.
Dijital delil açıklaması: Kabul edilen 7589 sayılı Kanun’da CMK 134’ü değiştiren bir madde bulunmamaktadır. Önceki sürümde bu pakete bağlanan arama, kopyalama ve elkoyma açıklaması kaldırılmıştır. Bu işlemler yürürlükteki ilgili hükümler üzerinden ayrıca değerlendirilmelidir.
Genetik veri saklama süresi: Moleküler genetik inceleme sonuçları kimlik bilgilerinden arındırılarak kaydedilecek. Kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz süresinin dolması veya itirazın reddi; beraat ya da ceza verilmesine yer olmadığı kararının kesinleşmesi hâllerinde bilgiler derhâl, diğer hâllerde mahkeme kararının kesinleşmesinden yirmi yıl sonra yok edilir. Saklama amacının ortadan kalkması veya haklı neden bulunması hâlinde silinme talep edilebilir.
Kaçak sanık yargılaması: Kaçak sanık hakkında kovuşturma yürütülebilecek ve güvenlik tedbirine karar verilebilecek. Daha önce sorgusu yapılmamış kaçak sanık hakkında mahkûmiyet veya ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilemez. Güvenlik tedbirine karar verilmişse sanık veya müdafii savunma hakkının kullanılmak istendiğini belirterek yargılamanın yenilenmesini talep edebilir.
Yargıtay Başsavcısının itiraz yetkisi genişledi: Yargıtay ceza dairelerinin yargı yeri belirlenmesi ve görevsizlik kararları dışındaki kararlarına karşı Başsavcı itiraz edebilecek. Süre 3 ay; sanık lehine itirazda süre aranmayacak.
Danıştay daire sayısı: Daire sayısının 10'a düşürülmesine ilişkin süre 4 yıl uzatılarak 23 Temmuz 2030'a ertelendi.
Şimdi Ne Yapmalı?
Kanun yayımlanmıştır. Bununla birlikte her dosyada olay, dava, ilan, hüküm ve dosyanın teslim tarihleri ile geçiş hükümleri birlikte incelenmelidir. Dikkat edilmesi gereken noktalar şunlardır:
Derdest belirsiz alacak davalarını gözden geçirin. Yürürlükten kaldırılma tarihinden önce açılan davalarda HMK 107 uygulanmaya devam eder. Sonraki davalarda dava türü ve talep artırım şartları ayrıca belirlenmelidir.
İzale-i şuyu dosyalarında satış aşamasını takip edin. İlan edilmiş artırmalar eski usule tabi; yeni açılacak dosyalarda mirasçı önceliği devreye girecek.
Tazminat hesaplarınızı yeni faiz rejimine göre revize edin. TBK 55 değişikliği yalnızca yürürlüğünden sonra meydana gelen haksız fiil veya zarar doğuran olaylara uygulanır. Önceki olaylar için eski hükümlere devam edilir. Bütün derdest dosyalar otomatik olarak yeni hesaba geçirilmez.
TCK 158 dosyalarında uyarlama talebine hazırlanın. Geçici madde 1/6–7 kapsamı, TCK 158/4’ün somut olayda uygulanabilirliği ve daha önce etkin pişmanlık uygulanıp uygulanmadığı incelenmelidir. Altı ay mahkemenin ihtarıyla başlar; zarar tamamen giderilinceye kadar bu geçiş hükmü nedeniyle infaz ertelenemez veya durdurulamaz.
Yürürlük tarihlerini takip edin. Madde 26 uyarınca 11, 12 ve 22. maddeler yayımdan üç ay sonra; 3. madde 23.07.2026’dan geçerli olmak üzere yayımda; diğer maddeler yayım tarihinde yürürlüğe girer. Geçici madde 1’deki dosyaya özgü uygulama kuralları saklıdır.
12. Yargı Paketi, af beklentisiyle takip edenler için hayal kırıklığı olabilir. Ancak günlük hukuk pratiğini şekillendiren usul kurallarında köklü değişiklikler getiriyor. Bu değişikliklerin etkisi, af tartışmalarından çok daha kalıcı olacak.
Hukuki Danışmanlık Alın
Devam eden dosyalarınızın 12. Yargı Paketi kapsamındaki değişikliklerden nasıl etkileneceğini değerlendirmek için bir avukata danışmanızı öneririz.
Resmî kaynaklar ve uygulama notu
TBMM kanun ve yayım kaydı · 7589 sayılı Kanun’un kabul edilen metni.
Bu yazı genel bilgilendirmedir. Her dosyanın olay ve usul tarihleri ile güncel mevzuatı ayrıca incelenmelidir.
