Kısa cevap
İşten çıkarıldıysanız önce fesih bildirimini ve size tebliğ edildiği tarihi güvenceye alın. Çünkü işe iade için arabulucuya başvuru süresi, bildirimin tebliğinden itibaren bir aydır.
Ardından şu belgeleri toplayın:
- İş sözleşmesi
- Bordrolar ve banka kayıtları
- SGK hizmet ve işten ayrılış kayıtları
- İzin ve çalışma kayıtları
- Yazışmalar
- Tanık olabilecek kişilerin bilgileri
İşe iade ile işçilik alacakları ayrı yollardır; ikisinde de dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Belgeleri yalnızca hukuka uygun yollarla edinin.
1. İlk adım: fesih bildirimi ve tebliğ tarihi
İş güvencesi hükümleri kapsamındaki fesihlerde işveren, fesih bildirimini yazılı olarak yapmak ve fesih sebebini açık ve kesin bir şekilde belirtmek zorundadır (İş Kanunu m. 19/1). Bu nedenle aşağıdakileri saklayın:
- Size verilen fesih yazısı, noter ihtarnamesi veya elektronik bildirim
- Bildirimin geldiği zarf veya tebliğ belgesi
- Bildirimin size ulaştığı tarih
Fesih sözlü olarak bildirildiyse, bunun tarihini ve bildirimi kimin yaptığını not edin. Bu durumu destekleyen mesaj veya tanık bilgilerini de kaydedin.
İşçinin davranışı veya verimi nedeniyle yapılan fesihlerde, kural olarak işçinin savunması alınmalıdır (m. 19/2). Ancak işverenin m. 25/II’de sayılan haklı nedenle derhâl fesih hakkı saklıdır. Size savunma yazısı gönderildiyse, bu yazıyı ve verdiğiniz cevabı da saklayın.
2. Haklı fesih, geçerli fesih ve işe iade şartları
- Haklı nedenle fesih: İşverenin sağlık sebepleri, ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan hâller, zorlayıcı sebepler veya gözaltı ve tutukluluk nedeniyle sözleşmeyi bildirim süresi beklemeden sona erdirmesidir (m. 25). İşçi, feshin bu sebeplere uymadığını ileri sürerek yargı yoluna başvurabilir.
- Geçerli nedenle fesih ve iş güvencesi: Otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerinde, en az altı aylık kıdemi olan ve belirsiz süreli sözleşmeyle çalışan işçinin sözleşmesi ancak geçerli bir sebeple feshedilebilir. Geçerli sebep; işçinin yeterliliğinden, davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanabilir (m. 18). İşletmenin bütününü yöneten işveren vekilleri gibi bazı yöneticiler bu korumanın dışındadır.
- İspat: Feshin geçerli bir sebebe dayandığını ispat yükü işverene aittir. Feshin başka bir sebebe dayandığını iddia eden işçi ise bu iddiasını ispatlamakla yükümlüdür (m. 20/2).
3. İşe iade ile işçilik alacakları arasındaki fark
| Konu | İşe iade | İşçilik alacakları |
|---|---|---|
| Ne istenir? | Feshin geçersizliği ve işe dönüş | Kıdem ve ihbar tazminatı, ödenmemiş ücret, fazla çalışma, yıllık izin ücreti vb. |
| İlk adım | Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvuru (m. 20/1) | Dava açmadan önce arabulucuya başvuru dava şartıdır (7036 s. Kanun m. 3) |
| Dava | Anlaşma olmazsa son tutanaktan itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde | Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa iş mahkemesinde; arabuluculuk süresince zamanaşımı durur |
| Süre sınırı | Hak düşürücü nitelikte kısa süreler | Ücret, kıdem, ihbar ve yıllık izin ücretinde beş yıllık zamanaşımı (m. 32, Ek m. 3) |
| Olası sonuç | Feshin geçersizliği hâlinde işe başlatma. Süresinde başvuru üzerine dört aya kadar boşta geçen süre ücreti ve diğer haklar ödenir. İşveren işe başlatmazsa ayrıca en az dört, en çok sekiz aylık ücret tutarında tazminat ödenir (m. 21) | İspatlanan alacakların ödenmesi |
İşe iade kararı kesinleştikten sonra işçi, kararın tebliğinden itibaren on iş günü içinde işe başlamak için işverene başvurmalıdır. Aksi hâlde fesih geçerli sayılır (m. 21).
Ücretin ödenmemesi nedeniyle işçinin kendisinin fesih yapması ayrı bir konudur ve sitedeki ilgili yazıda ele alınmıştır.
4. Toplanması gereken belgeler
İş sözleşmesi ve ekleri
Sözleşmenin belirli veya belirsiz süreli olması, görev tanımı, ücret ve çalışma süresi bu belgelerde yer alır. Yazılı sözleşme yoksa işe giriş belgeleri ve yazışmalar önem kazanır.
Bordrolar ve banka kayıtları
Bu belgeler ücretin miktarını, ödeme tarihlerini ve fazla çalışma gibi kalemlerin ödenip ödenmediğini gösterir. Ücretin ödendiğini ispat yükü kural olarak işverendedir. Banka dökümlerinizi ve maaş yatış kayıtlarınızı saklayın.
SGK kayıtları ve işten çıkış kodu
SGK hizmet dökümü, sigortalılık süresini ve bildirilen ücreti gösterir. İşten ayrılış bildirgesindeki çıkış kodu ise işverenin bildirdiği ayrılış nedenini gösterir. Ancak bu kod, uyuşmazlıkta tek başına belirleyici değildir; diğer delillerle birlikte değerlendirilir.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 14.01.2026, E. 2025/9110, K. 2026/129: İşveren SGK’ya istifa kodu bildirmiş, ancak bu iddiayı destekleyen yazılı bir belge sunamamıştı. Tanık beyanları işçinin işten çıkarıldığını gösteriyordu. Bu nedenle kıdem ve ihbar tazminatına hükmeden bölge adliye mahkemesi kararı onanmıştır.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 10.12.2024, E. 2024/12205, K. 2024/15970: Arabuluculukta kıdem ve ihbar tazminatı ödenmesi kararlaştırılmıştı. Daire, bunun işverenin fesih ihtarnamesinde dayandığı haklı nedene uygun bildirilen çıkış kodunu kendiliğinden hatalı hâle getirmediğini belirterek kodun düzeltilmesine ilişkin kararı bozmuştur.
İzin ve çalışma kayıtları
Yıllık izin formları, puantaj, giriş-çıkış ve vardiya kayıtları; kullanılmayan izin ve fazla çalışma iddiaları bakımından önemlidir.
Yazışmalar ve tanıklar
İşverenle yaptığınız e-posta ve mesaj yazışmalarını, görev değişikliği veya uyarı yazılarını saklayın. Olayları bizzat gören kişilerin adlarını, iletişim bilgilerini ve hangi olaya tanık olduklarını not edin.
5. Belgelerin hukuka uygun elde edilmesi
Hukuka aykırı olarak elde edilmiş deliller, mahkeme tarafından bir vakıanın ispatında dikkate alınamaz (HMK m. 189/2). Bu nedenle ayrım önemlidir:
- Kullanabileceğiniz belgeler: Size verilen, size gönderilen veya görevinizin olağan akışında kendi adınıza erişebildiğiniz belgeler.
- Risk taşıyan yollar: İşverene ait sistemlere yetkisiz erişmek, başka çalışanların kişisel verilerini kopyalamak veya gizli ticari bilgileri dışarı çıkarmak. Bu yollar delilin değerlendirilmemesine yol açabileceği gibi ayrıca hukuki ve cezai sorumluluk da doğurabilir.
- Elinizde olmayan kayıtlar: İşverende bulunan puantaj veya bordro gibi kayıtların dosyaya getirtilmesi, yargılama sırasında mahkemeden istenebilir.
6. Sık yapılan hatalar
- Fesih bildiriminin tebliğ tarihini kaydetmemek ve bir aylık süreyi kaçırmak
- Şartları değerlendirmeden “ibraname” veya “istifa” başlıklı belgeleri imzalamak
- Banka ve bordro kayıtlarını işten ayrıldıktan sonra kaybetmek
- Yalnızca SGK çıkış koduna dayanarak sonucun belli olduğunu düşünmek
- Tanıkların bilgilerini zamanında not etmemek
- Delil toplamak için işverenin sistemlerine yetkisiz erişmek
7. Kontrol listesi ve varsayımsal örnekler
- Fesih bildirimi ve tebliğ belgesi (tarihi işaretlenmiş)
- İş sözleşmesi, görev tanımı, ek protokoller
- Son dönem bordroları ve banka hesap dökümleri
- SGK hizmet dökümü ve işten ayrılış bilgisi
- İzin, puantaj ve vardiya kayıtları (sizde olanlar)
- Savunma talebi, uyarı yazıları ve cevaplarınız
- E-posta ve mesaj yazışmaları
- Tanık listesi (ad, iletişim, tanık olunan olay)
Varsayımsal örnek 1: U, otuzdan fazla işçinin çalıştığı bir işyerinde iki yıldır çalışıyor ve kendisine sebep belirtilmeyen bir fesih yazısı veriliyor. U, yazının tebliğ tarihini not ediyor ve bir ay içinde işe iade talebiyle arabulucuya başvuruyor. Feshin geçerli sebebe dayandığını ispat yükü işverendedir.
Varsayımsal örnek 2: V’nin SGK kaydında çıkış nedeni “istifa” görünüyor, ancak V istifa dilekçesi vermediğini söylüyor. V, banka kayıtlarını, işverenle yazışmalarını ve işten çıkarıldığını bilen tanıkların bilgilerini topluyor. Mahkeme çıkış kodunu bu delillerle birlikte değerlendirir.
Bu örnekler gerçek kişi veya dosyalara dayanmaz; sonuç somut olaya göre değişir.
8. Sık sorulan sorular
İşe iade için ne kadar sürem var?
Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmanız gerekir. Anlaşma olmazsa son tutanaktan itibaren iki hafta içinde dava açılabilir.
Her işçi işe iade davası açabilir mi?
Hayır. Kural olarak otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerinde, en az altı aylık kıdemi olan ve belirsiz süreli sözleşmeyle çalışan işçiler bu korumadan yararlanır.
SGK çıkış kodu yanlışsa ne olur?
Kod, işverenin bildirdiği nedeni gösterir ama uyuşmazlıkta tek başına belirleyici değildir. Kodun düzeltilmesi için tespit davası açılabilir; sonuç dosyadaki delillere bağlıdır.
Kıdem tazminatı için de arabulucuya gitmem gerekir mi?
Evet. Kanuna veya sözleşmeye dayanan işçilik alacakları için dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır.
Elimde bordro yoksa ne yapabilirim?
Banka kayıtlarınız, SGK dökümünüz ve yazışmalarınız ücretin ispatında destek olabilir. İşverendeki kayıtların dosyaya getirtilmesi yargılama sırasında istenebilir.
İşverenin bilgisayarından belge kopyalayabilir miyim?
Yetkisiz erişimle elde edilen belgeler hukuka aykırı delil sayılabilir ve ayrıca sorumluluk doğurabilir. Size verilen veya gönderilen belgelerle yetinmek daha güvenlidir.
9. Kaynaklar
- 4857 sayılı İş Kanunu: m. 17-21, 25, 26, 32, Ek m. 3
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu: m. 3
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: m. 189
- Yargıtay 9. HD, 14.01.2026, E. 2025/9110, K. 2026/129
- Yargıtay 9. HD, 10.12.2024, E. 2024/12205, K. 2024/15970
- Karar metinleri Yargıtay Karar Arama sisteminde künyeyle aranabilir.
Genel bilgilendirme: Bu yazı genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır ve somut bir dosyanın incelenmesinin yerine geçmez. Mevzuat 06.11.2026 tarihinde Mevzuat Bilgi Sistemi’ndeki konsolide metinlerden kontrol edilmiştir; bağlayıcı olan Resmî Gazete metinleridir.