Mirasta Saklı Pay ve Tenkis Davası

10.10.2026
Mirasta Saklı Pay ve Tenkis Davası
Yazıya özel hazırlanmış temsili görsel.
Hukuk Rehberi Miras Hukuku

Miras Hukuku

Vasiyet veya bağışlarla mirasçının kanunen korunan payı zedelenebilir. Tenkis davası, bu payı geri kazandırır; ancak süresi kısadır: öğrenmeden itibaren bir yıl.

TMK Md. 505-506, 560-5711 Yıl / 10 Yıl Hak Düşürücü SüreYargıtay 1. · 7. HD · HGK

Kişinin malları üzerinde dilediği gibi vasiyet yapabilmesi veya bağış yapabilmesi, yakın mirasçılarının kanunla korunan haklarını ortadan kaldırmaz. Bu korunan paya saklı pay denir. Saklı payı zedelenen mirasçı, tenkis davası açarak payını geri alabilir.

Bu yazıda saklı payın ne olduğunu, kimlerin saklı pay sahibi olduğunu ve oranlarını, hangi vasiyet ve bağışların tenkise tabi olduğunu, saklı payın nasıl hesaplandığını, davanın süresini, tenkis ile muris muvazaası ve tapu iptal-tescil davası arasındaki farkı ve usul kurallarını, ilgili kanun maddeleri ve Yargıtay kararlarıyla anlatıyoruz. Yazının sonunda ilgili Yargıtay kararlarının değerlendirmeleri yer almaktadır.

Kısaca

Tenkis davasında mirasçı, murisin işlemini iptal ettirmez; işlemin saklı payı aşan kısmının azaltılmasını ister. Süre: saklı payın zedelendiğini öğrenmeden itibaren 1 yıl ve her hâlde mirasın açılmasından (vasiyetnamelerde açılma tarihinden) itibaren 10 yıl. Bu süreler hak düşürücüdür ve hâkimce kendiliğinden gözetilir.


Saklı Pay ve Tenkis Nedir?

Mirasbırakan malvarlığının tamamı üzerinde tasarruf edemez; altsoyu, ana ve babası veya eşi varsa mirasın bir kısmı bu kişiler için ayrılmıştır.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, Md. 505/1

“Mirasçı olarak altsoyu, ana ve babası veya eşi bulunan miras bırakan, mirasının saklı paylar dışında kalan kısmında ölüme bağlı tasarrufta bulunabilir.”

TMK Md. 560/1 (Tenkis davası)

“Saklı paylarının karşılığını alamayan mirasçılar, mirasbırakanın tasarruf edebileceği kısmı aşan tasarruflarının tenkisini dava edebilirler.”

⚖ Yargıtay Hukuk Genel Kurulu · E. 2017/1827, K. 2021/625 · 27.05.2021

“Bu dava ile mirasbırakanın yaptığı tasarrufların iptali değil, değiştirilmesi, tasarrufların, tasarruf edilebilir kısma çekilmesi amaçlanmıştır.” Saklı paylı mirasçılar mirasbırakanın altsoyu, anne-babası ve eşidir.

Aynı yönde: HGK, 26.05.2022, E. 2019/178, K. 2022/738 (tenkis davası öncesine etkili ve yenilik doğurucu bir davadır); 7. HD, 14.03.2024, E. 2023/882.


Saklı Pay Sahipleri ve Oranları

Saklı pay oranları, her mirasçının yasal miras payına göre belirlenir.

TMK Md. 506 (Saklı pay oranları)

“Saklı pay aşağıdaki oranlardan ibarettir: 1. Altsoy için yasal miras payının yarısı, 2. Ana ve babadan her biri için yasal miras payının dörtte biri, 3. (Mülga: 4/5/2007-5650/2 md.) 4. Sağ kalan eş için, altsoy veya ana ve baba zümresiyle birlikte mirasçı olması hâlinde yasal miras payının tamamı, diğer hâllerde yasal miras payının dörtte üçü.”

Altsoy (çocuk, torun)Yasal miras payının yarısı
Ana ve baba (her biri)Yasal miras payının dörtte biri
Sağ kalan eşAltsoy veya ana-baba zümresiyle birlikte mirasçıysa yasal payının tamamı; diğer hâllerde yasal payının dörtte üçü
KardeşlerSaklı pay sahibi değildir. 04.05.2007 tarihli 5650 sayılı Kanunla kardeşlerin saklı payı kaldırılmıştır. Ancak mirasbırakanın ölüm tarihi 04.05.2007’den önceyse kardeşlerin saklı pay hakkı gözetilir (TMK’nın Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun Md. 17).

Basit Bir Örnek

Eş ve İki Çocuk Mirasçı Olarak Kaldığında

Yasal paylar: eş 1/4; iki çocuk birlikte 3/4 (her biri 3/8).

Saklı paylar: eş için yasal payının tamamı 1/4; her çocuk için yasal payının yarısı 3/16.

Toplam saklı pay: 1/4 + 3/16 + 3/16 = 5/8. Dolayısıyla mirasbırakan yalnızca mirasın 3/8’i üzerinde serbestçe tasarruf edebilir.

Bu bir örnektir; gerçek hesaplama mirasçıların kimliğine ve dağılımına göre değişir. Somut hesap için avukata başvurulmalıdır.


Hangi Tasarruflar Tenkise Tabidir?

Ölüme bağlı tasarruflar (vasiyetname, miras sözleşmesi) saklı payı aşan kısmı ölçüsünde tenkise tabidir. Sağlararası bağışlar ise ancak kanunda sayılan hâllerde tenkis edilir.

TMK Md. 565 (Sağlararası kazandırmalar)

“Aşağıdaki karşılıksız kazandırmalar, ölüme bağlı tasarruflar gibi tenkise tâbidir: 1. … geri verilmemek kaydıyla altsoyuna malvarlığı devri veya borçtan kurtarma yoluyla yaptığı kazandırmalar ya da alışılmışın dışında verilen çeyiz ve kuruluş sermayesi, 2. Miras haklarının ölümden önce tasfiyesi maksadıyla yapılan kazandırmalar, 3. Mirasbırakanın serbestçe dönme hakkını saklı tutarak yaptığı bağışlamalar ve ölümünden önceki bir yıl içinde âdet üzere verilen hediyeler dışında yapmış olduğu bağışlamalar, 4. Mirasbırakanın saklı pay kurallarını etkisiz kılmak amacıyla yaptığı açık olan kazandırmalar.”

Alıntıda birinci bendin başındaki ibare kısaltılmıştır; maddenin tam metni mevzuat.gov.tr’den okunabilir.

⚖ Yargıtay 1. Hukuk Dairesi · E. 2019/5001, K. 2021/517 · 01.02.2021 (aktarılan bozma ilamı)

Mirasbırakanın “ölümünden önceki bir yıl içinde yaptığı bağışlama mutlak tenkise tabi tasarruflardandır.”

⚖ Yargıtay 1. Hukuk Dairesi · E. 2017/3025, K. 2021/144 · 14.01.2021 (aynı yönde: 7. HD, E. 2023/697, K. 2024/2496)

“Tasarruf oranını aşan her kazandırmada saklı payları zedeleme kastının varlığından söz edilemez.” Kazandırmanın saklı pay kurallarını etkisiz kılma kastıyla yapılıp yapılmadığı, objektif ve subjektif unsurlar dikkate alınarak araştırılmalıdır (TMK Md. 565/4).

Elden bağış ve gizli bağışMurisin taşınmaz bedelini ödeyip üçüncü kişiden davalı adına tescil ettirmesi elden bağış kapsamında tenkis yönünden incelenmelidir (1. HD, 11.12.2025, E. 2025/5471). Şartlar varsa bu kazandırmalar tenkis davasına konu edilebilir (1. HD, 29.06.2022, E. 2021/1705; 19.09.2023, E. 2023/566).
Tapusuz taşınmazın zilyetlik devriTapusuz taşınmaz devrinde muris muvazaası içtihadı (1974/1 İBK) uygulanmaz; ancak koşulları varsa tenkis talebi incelenebilir (1. HD, 25.03.2025, E. 2025/260).
Hayat sigortası ve diğerleriHayat sigortası alacağının mirasbırakanın ölümü anındaki satın alma değeri (Md. 567), sermayeye çevrilen intifa hakkı ve irat borçları (Md. 568) ile mirası artmirasçıya geçirme yükümlülüğünün saklı payı zedeleyen kısmı (Md. 569) da tenkise tabidir.

Saklı Pay Nasıl Hesaplanır? Terekenin Tespiti

Saklı payın zedelenip zedelenmediğini anlamak için önce terekenin eksiksiz belirlenmesi gerekir. Yargıtay bu konuda sıkı davranır.

TMK Md. 507 (Tasarruf edilebilir kısmın hesabı)

“Tasarruf edilebilir kısım, terekenin mirasbırakanın ölümü günündeki durumuna göre hesaplanır. Hesap yapılırken, mirasbırakanın borçları, cenaze giderleri, terekenin mühürlenmesi ve yazımı giderleri, mirasbırakan ile birlikte yaşayan ve onun tarafından bakılan kimselerin üç aylık geçim giderleri terekeden indirilir.”

TMK Md. 508

“Mirasbırakanın sağlararası karşılıksız kazandırmaları, tenkise tâbi oldukları ölçüde, tasarruf edilebilir kısmın hesabında terekeye eklenir.”

  • Terekeyi eksiksiz tespit edin: Kazandırma konusu tereke ile kazandırma dışı tereke bütünüyle bilinmelidir (HGK, 27.05.2021, E. 2017/1827; 1. HD, 14.01.2021, E. 2017/3025). Yalnızca bazı taşınmazlar üzerinden hesap yapılması bozma nedenidir (7. HD, 26.12.2024, E. 2024/4439).

  • Aktif ve pasifi belirleyin: Tereke, ölüm tarihindeki malvarlığı ile iadeye ve tenkise tabi kazandırmalardan oluşur; borçlar, cenaze ve yazım masrafları ile üç aylık geçim giderleri düşülür (1. HD, 19.10.2020, E. 2019/4358).

  • Ölüm tarihindeki değerleri esas alın: Net tereke, mirasın açıldığı tarihteki rayiç fiyatlara göre hesaplanır (1. HD, 27.04.2022, E. 2020/3002; 11.12.2025, E. 2025/5471; 7. HD, 09.05.2024, E. 2023/697).

  • Saklı pay ihlalini belirleyin: Mirasçının saklı payı ile aldığı karşılık karşılaştırılır; fark tenkis konusudur.

TMK Md. 564 (Bölünemeyen mal)

“Değerinde azalma meydana gelmeksizin bölünmesine olanak bulunmayan belirli bir mal vasiyeti tenkise tâbi olursa, vasiyet alacaklısı, dilerse tenkisi gereken kısmın değerini ödeyerek malın verilmesini, dilerse tasarruf edilebilir kısmın değerini karşılayan parayı isteyebilir. … Bu kurallar, sağlararası kazandırmaların tenkisinde de uygulanır.”

⚖ Yargıtay 7. Hukuk Dairesi · E. 2023/697, K. 2024/2496 · 09.05.2024

Bölünemeyen malda tercih hakkı kullandırılmalı ve bedel karar tarihindeki rayiç değere göre belirlenmelidir; değerin ÜFE ile güncellenerek rayiç sayılması doğru bulunmamıştır.


Tenkis Sırası ve Geri Verme Borcu

Saklı pay tamamlanıncaya kadar önce ölüme bağlı tasarruflar, sonra bağışlar tenkis edilir.

TMK Md. 570 (Tenkis sırası)

“Tenkis, saklı pay tamamlanıncaya kadar, önce ölüme bağlı tasarruflardan; bu yetmezse, en yeni tarihlisinden en eskisine doğru geriye gidilmek üzere sağlararası kazandırmalardan yapılır. Kamu tüzel kişileri ile kamuya yararlı dernek ve vakıflara yapılan ölüme bağlı tasarruflar ve sağlararası kazandırmalar en son sırada tenkis edilir.”

TMK Md. 566 (Geri verme borcu)

“Kendisine tenkise tâbi bir kazandırma yapılmış olan kimse iyiniyetli ise, sadece mirasın geçmesi anında kazandırmadan elinde kalanı geri vermekle yükümlüdür; iyiniyetli değilse, iyiniyetli olmayan zilyedin geri verme borcuna ilişkin hükümlere göre sorumlu olur.”

⚖ Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2018/1148, K. 2018/3419 · 03.04.2018 (aynı yönde: 1. HD, E. 2021/839; E. 2025/5471; 7. HD, E. 2021/8122)

“Önce ölüme bağlı tasarruflarla davacının saklı payını tamamlamak, sonra sağlar arası tasarrufları, en sonda da kamu yararına yapılan kazandırmaları dikkate almak gerekir.”

Birden fazla kişiye kazandırma yapılmışsa her davalının sorumluluğu ayrı ayrı belirlenmelidir: hangi taşınmazda, ne zaman, hangi davalı tarafından tasarrufta bulunulduğu tespit edilerek hüküm kurulmalıdır (1. HD, 19.10.2020, E. 2019/4358; 7. HD, 26.12.2024, E. 2024/4439).


Hak Düşürücü Süreler: Bir Yıl ve On Yıl

Tenkis davası sıkı süreye bağlıdır. Süre kaçırılırsa hak kaybı kesindir.

TMK Md. 571 (Süreler)

“Tenkis davası açma hakkı, mirasçıların saklı paylarının zedelendiğini öğrendikleri tarihten başlayarak bir yıl ve her hâlde vasiyetnamelerde açılma tarihinin, diğer tasarruflarda mirasın açılması tarihinin üzerinden on yıl geçmekle düşer. … Tenkis iddiası, def’i yoluyla her zaman ileri sürülebilir.”

Hak düşürücü ve re’sen gözetilirSüreler hak düşürücü olup mahkemece kendiliğinden dikkate alınır (HGK, 27.05.2021, E. 2017/1827; 26.05.2022, E. 2019/178; 1. HD, 27.04.2022, E. 2020/3002; 21.02.2022, E. 2021/7511; 7. HD, 13.02.2023, E. 2021/8124).
Başlangıç: ölüm şartSürelerin işlemesi için önce mirasbırakanın ölümü gerekir (HGK, 26.05.2022, E. 2019/178). Devirleri muris hayattayken öğrenen davacı için bir yıllık süre ölümden itibaren işlemeye başlar (7. HD, 29.04.2024, E. 2023/2497; 23.01.2023, E. 2021/8093; 1. HD, 29.06.2022, E. 2021/1705; 26.05.2025, E. 2024/2628).
Öğrenme tarihi araştırılmalıKazandırmanın yeni öğrenildiği savunulursa, peşin olarak süreden ret verilmemeli; tanıklar dinlenerek saklı payın zedelendiğinin öğrenildiği tarih belirlenmelidir (1. HD, 19.09.2023, E. 2023/566).
IslahTamamen ıslah edilen davada tenkis talebi asıl dava açılış tarihinde açılmış sayılır (HGK, 26.05.2022, E. 2019/178).
Ölüm ve intikalSaklı paylı mirasçı bir yıllık süre dolduktan sonra ölmüşse, mirasçılarına intikal edecek bir dava hakkı kalmamıştır (7. HD, 13.02.2023, E. 2021/8124).

Süreyi Kaçırmayın

Mirasbırakan hayattayken yapılan devirleri öğrenmiş olmak, sürenin ölümden itibaren işlemesini engellemez. Şüpheli bir devir veya bağış varsa, murisin ölümünden sonra bir yıl içinde dava açmak güvenlidir.


Tenkis, Muris Muvazaası ve Tapu İptal-Tescil Davası Farkı

Murisin bir taşınmazı mirasçılardan mal kaçırmak için gerçekte bağışlayıp satış göstermesi muris muvazaasıdır. Bu, tenkisten farklı bir davadır; sık karıştırılır.

Hukuki sebepMuris muvazaasında görünürdeki işlem (satış gibi) muvazaalıdır ve gizli bağış şekil eksikliğinden geçersizdir. Tenkiste ise murisin işlemi geçerlidir; ancak tasarruf edilebilir kısmı aşarak saklı payı ihlal eder.
Kim açabilir?Muris muvazaası davasını saklı pay sahibi olsun olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar açabilir; tenkis davasını ise yalnızca saklı payı zedelenen saklı paylı mirasçılar açabilir (1. HD, 15.02.2022, E. 2021/2359; 27.04.2022, E. 2020/3002).
SonuçMuvazaaya dayalı tapu iptal ve tescil davası kayıt malikine karşı açılır ve ayni haka ilişkindir (7. HD, 26.12.2024, E. 2024/4439); tenkis davası şahsi hakka dayalı, yenilik doğurucu bir davadır.
Takip yetkisiTerekeye temsilci atanması, terekeye iade istekli tapu iptalinde takip yetkisini temsilciye geçirse bile tenkis talepleri bakımından davacıların takip yetkisi sona ermez (1. HD, 02.02.2026, E. 2025/6413).

⚖ Yargıtay 1. Hukuk Dairesi · E. 2021/839, K. 2021/5022 · 04.10.2021 (aynı yönde: E. 2025/5471, K. 2025/5939 · 11.12.2025)

Muris muvazaası iddiası ispatlanamadığı veya feragat edildiği durumlarda, şartları varsa dava tenkis talebi çerçevesinde incelenmelidir.

Kısaca

Mal kaçırıldığından şüpheleniyorsanız dilekçenizde hem muris muvazaasını hem de (terditli olarak) tenkisi ileri sürmek, bir yolun başarısız olması hâlinde diğerinin değerlendirilmesini sağlar. Ancak tenkis için süreleri kaçırmayın.


Davanın Tarafları, Mahkeme, İspat ve Mirastan Çıkarma

DavacıSaklı pay sahibi mirasçılar; her mirasçı kendi saklı payına hasren dava açabilir (1. HD, 02.02.2026, E. 2025/6413; 7. HD, 13.02.2023, E. 2021/8124). Mirasçının iflası veya ödemeden aciz belgesi bulunan alacaklıları, belirli şartlarla TMK Md. 562’ye göre tenkis davası açabilir.
DavalıSaklı payı aşan kazandırmadan yararlanan lehtarlar (HGK, 27.05.2021, E. 2017/1827).
Görevli mahkemeAsliye Hukuk Mahkemesi (HMK Md. 2).
Yetkili mahkemeTMK Md. 576’ya göre mirasbırakanın tasarruflarının iptali veya tenkisi mirasbırakanın yerleşim yeri mahkemesinde görülür; HMK Md. 11/1-(a) uyarınca bu yetki kesindir.
İspatDavacı, saklı pay sahibi olduğunu ve saklı payının ihlal edildiğini ispatlamalıdır; TMK Md. 565/4 hâlinde saklı pay kurallarını etkisiz kılma kastı da davacı tarafından kanıtlanmalıdır (1. HD, 23.05.2019, E. 2016/9437; 14.05.2025, E. 2024/2186).
HarçTenkis davası nispi harca tabidir; tenkisine karar verilen miktar üzerinden nispi harç ve vekâlet ücreti takdir edilir.

Mirastan Çıkarma (İskat) Tenkisi Engeller mi?

TMK Md. 510

“Aşağıdaki durumlarda mirasbırakan, ölüme bağlı bir tasarrufla saklı paylı mirasçısını mirasçılıktan çıkarabilir: 1. Mirasçı, mirasbırakana veya mirasbırakanın yakınlarından birine karşı ağır bir suç işlemişse, 2. Mirasçı, mirasbırakana veya mirasbırakanın ailesi üyelerine karşı aile hukukundan doğan yükümlülüklerini önemli ölçüde yerine getirmemişse.”

TMK Md. 511/1 ve 512

Md. 511/1: “Mirasçılıktan çıkarılan kimse, mirastan pay alamayacağı gibi; tenkis davası da açamaz.” Md. 512: Mirasçılıktan çıkarma, mirasbırakan ancak buna ilişkin tasarrufunda çıkarma sebebini belirtmişse geçerlidir; çıkarılan kimse itiraz ederse sebebin varlığını ispat, çıkarmadan yararlanan mirasçıya veya vasiyet alacaklısına düşer.

Md. 512 alıntısı özetlenmiştir; sebep ispatlanamamış veya tasarrufta belirtilmemişse tasarruf, mirasçının saklı payı dışında yerine getirilir.


Uygulama Rehberi: Ne Yapmalı?

  • Murisin ölüm tarihini ve öğrenme tarihinizi not edin: 1 yıllık ve 10 yıllık süreleri takvime işleyin.

  • Terekeyi araştırın: Tapu, banka, araç, şirket hisseleri ve murisin yaptığı devir ve bağışlar. Tapu kayıtlarını (tapu tarihçesi) inceleyin.

  • Vasiyetname ve devir belgelerini toplayın: Vasiyetname, satış/bağış senetleri, banka dekontları.

  • Saklı pay oranınızı belirleyin: Mirasçı kadrosuna göre saklı payınızı ve zedelenip zedelenmediğini avukatla hesaplayın.

  • Dava dilekçesini hazırlayın: Gerekiyorsa muris muvazaası ve tenkis taleplerini birlikte (terditli) ileri sürün.

  • Süreyi geçirmeyin: Şüpheli işlemleri öğrendiğiniz anda harekete geçin.


Yargıtay Kararları

Kararlar künyeleriyle aktarılmıştır. Kararların tam metni ve somut olayla bağlantısı resmî kaynaklar üzerinden değerlendirilmelidir.

1. Tenkisin Hukuki Niteliği

Tenkis davası mirasbırakanın saklı payları aşan ölüme bağlı veya sağlararası karşılıksız kazandırmalarını yasal sınıra indirmeyi amaçlayan, öncesine etkili ve yenilik doğurucu bir davadır; tasarrufların iptali değil değiştirilmesi amaçlanır (HGK, E. 2017/1827; HGK, E. 2019/178; 7. HD, E. 2023/882; 1. HD, E. 2019/4358; E. 2017/3025; E. 2021/839; E. 2021/2359; E. 2020/3002; E. 2021/1705; E. 2025/260; E. 2025/5471; E. 2025/6413; 7. HD, E. 2021/8122; E. 2023/697; E. 2024/4439; 3. HD, E. 2018/1148). Taşınmazların sonradan mirasçılar adına intikali tenkisteki hukuki yararı ortadan kaldırmaz (7. HD, E. 2023/882).

2. Saklı Pay Sahipleri, Oranlar ve Tenkise Tabi Kazandırmalar

Saklı paylı mirasçılar altsoy, ana-baba ve eştir (HGK, E. 2017/1827); oranlar TMK Md. 506’da; kardeşlerin saklı payı 04.05.2007’de kaldırılmıştır. Ölümden önceki bir yıl içindeki bağışlama mutlak tenkise tabidir (1. HD, E. 2019/5001); saklı payı zedeleme kastı araştırılmalıdır (1. HD, E. 2017/3025; 7. HD, E. 2023/697); elden bağış ve gizli bağış tenkise konu olabilir (1. HD, E. 2025/5471; E. 2021/1705; E. 2023/566); tapusuz taşınmaz devrinde İBK 1974/1 uygulanmaz, tenkis incelenebilir (1. HD, E. 2025/260).

3. Tereke, Hesap ve Tenkis Sırası

Tereke ve kazandırmalar eksiksiz tespit edilmeli (HGK, E. 2017/1827; 1. HD, E. 2017/3025; E. 2025/260; 7. HD, E. 2021/8122; E. 2024/4439); net tereke ölüm tarihindeki rayice göre bulunur (1. HD, E. 2020/3002; E. 2025/5471; 7. HD, E. 2023/697); bölünemeyen malda tercih hakkı ve karar günündeki rayiç esastır (1. HD, E. 2017/3025; 3. HD, E. 2018/1148; 7. HD, E. 2023/697; 1. HD, E. 2019/5001). Tenkis sırası TMK Md. 570’e göre: önce ölüme bağlı, sonra sağlararası, en son kamu yararına olanlar (7. HD, E. 2023/697; 1. HD, E. 2025/5471; E. 2021/1705; E. 2021/839; 3. HD, E. 2018/1148).

4. Süreler

TMK Md. 571 süreleri hak düşürücüdür ve re’sen gözetilir (HGK, E. 2017/1827; E. 2019/178; 1. HD, E. 2020/3002; E. 2021/7511; 7. HD, E. 2021/8124). Başlangıç için ölüm gerekir; devirleri hayattayken öğrenen için süre ölümle işler (7. HD, E. 2023/2497; E. 2021/8093; 1. HD, E. 2021/1705; E. 2024/2628). Öğrenme tarihi tanıklarla araştırılmalıdır (1. HD, E. 2023/566). Tam ıslahta ilk dava tarihi esas alınır (HGK, E. 2019/178).

5. Muris Muvazaası ile Farkı; Taraflar; Mirastan Çıkarma

Muris muvazaası davasını saklı pay sahibi olmayanlar da açabilir; tenkisi yalnızca saklı paylılar açar (1. HD, E. 2021/2359; E. 2020/3002). Muvazaa ispatlanamazsa tenkis incelenir (1. HD, E. 2021/839; E. 2025/5471). Tapu iptal ve tescil davaları kayıt malikine karşı açılır (7. HD, E. 2024/4439). Terekeye temsilci atanması tenkis yönünden takip yetkisini sona erdirmez (1. HD, E. 2025/6413). Mirastan çıkarılan tenkis davası açamaz (TMK Md. 511); çıkarma sebebinin varlığını çıkarmadan yararlanan ispat eder (TMK Md. 512).

6. Karar Özet Tablosu

Karar KünyesiUyuşmazlık KonusuSonuç
HGK, 27.05.2021, E. 2017/1827, K. 2021/625Saklı pay ihlali; tereke tespiti; tenkis sırası ve süreDirenme kararının bozulması
HGK, 26.05.2022, E. 2019/178, K. 2022/738Islahla tenkise dönüşme; 1 ve 10 yıllık sürelerDirenme kararının bozulması
1. HD, 23.05.2019, E. 2016/9437, K. 2019/3319Muris muvazaası ve tenkis; saklı payı zedeleme kastıDüzeltilerek onama
1. HD, 19.10.2020, E. 2019/4358, K. 2020/5197Tereke tespiti; net tereke; hak düşürücü süreKısmen onama, kısmen bozma
1. HD, 14.01.2021, E. 2017/3025, K. 2021/144Tasarruf oranı aşımı; zedeleme kastı; bölünmez malBozma
1. HD, 01.02.2021, E. 2019/5001, K. 2021/517Ölümden önceki 1 yıl içindeki bağış; karar tarihi güncellemesiOnama
1. HD, 04.10.2021, E. 2021/839, K. 2021/5022Muvazaa açılamayınca tenkis; tenkis sırası; süreBAM kararı kaldırıldı, ilk derece kararı bozuldu
1. HD, 15.02.2022, E. 2021/2359, K. 2022/1144Muris muvazaası ile tenkis farkı; hak düşürücü süreOnama
1. HD, 21.02.2022, E. 2021/7511, K. 2022/1335Hak düşürücü süre (1 ve 10 yıl)Onama
1. HD, 27.04.2022, E. 2020/3002, K. 2022/3575Öğrenme tarihi; muris muvazaasından farkıBAM kararı kaldırıldı, ilk derece kararı bozuldu
1. HD, 29.06.2022, E. 2021/1705, K. 2022/5258Gizli bağış iddiası; tenkis sırası; süreOnama
1. HD, 19.09.2023, E. 2023/566, K. 2023/4590Üçüncü kişiden bedelini ödeyerek edindirme; öğrenme tarihiBozma
1. HD, 25.03.2025, E. 2025/260, K. 2025/1642Tapusuz taşınmazda zilyetlik devri; tenkis sırasıBAM kararı kaldırıldı, ilk derece kararı bozuldu
1. HD, 14.05.2025, E. 2024/2186, K. 2025/2563Saklı payı zedeleme kastının ispatıOnama
1. HD, 26.05.2025, E. 2024/2628, K. 2025/2639Terditli tenkis talebi; hak düşürücü süreOnama
1. HD, 11.12.2025, E. 2025/5471, K. 2025/5939Elden bağış; tercih hakkıBAM kararı kaldırıldı, ilk derece kararı bozuldu
1. HD, 02.02.2026, E. 2025/6413, K. 2026/510Tenkiste takip yetkisi; terekeye temsilci atanmasıBAM kararının bozulması
3. HD, 03.04.2018, E. 2018/1148, K. 2018/3419Tenkis sırası; kamu yararına kazandırmalar; bölünmez malBozma
7. HD, 04.10.2022, E. 2021/8122, K. 2022/5784Terekenin aktif ve pasifinin tespiti; net terekeBozma
7. HD, 23.01.2023, E. 2021/8093, K. 2023/380Saklı payın ihlalinin ölümle öğrenilmesi; hak düşürücü süreOnama
7. HD, 13.02.2023, E. 2021/8124, K. 2023/798Mirasçının süre dolduktan sonra ölümüOnama
7. HD, 14.03.2024, E. 2023/882, K. 2024/1548Taşınmazların sonradan intikali; hukuki yararBAM kararı kaldırıldı, ilk derece kararı bozuldu
7. HD, 29.04.2024, E. 2023/2497, K. 2024/2237Devirlerin murisin sağlığında öğrenilmesi; süreOnama
7. HD, 09.05.2024, E. 2023/697, K. 2024/2496Bölünmez malda rayiç değer; ÜFE güncellemesiBozma
7. HD, 26.12.2024, E. 2024/4439, K. 2024/6058Tüm tereke mallarının araştırılması; davalıların ayrı sorumluluğuBozma

İlgili Kanun Maddeleri

TMK Md. 562 (Alacaklıların ve iflas idaresinin tenkis davası)

Saklı payı zedelenen mirasçı, iflası hâlinde iflas dairesinin veya mirasın geçtiği tarihte kendisine karşı ellerinde ödemeden aciz belgesi bulunan alacaklıların ihtarına rağmen tenkis davası açmazsa, “iflâs idaresi veya bu alacaklılar, alacaklarının elde edilmesi için gerekli olan oranda ve mirasçıya tanınan süre içinde tenkis davası açabilirler.”

Madde metni kısaltılmıştır.

TMK Md. 576 (Yetki)

“Miras, malvarlığının tamamı için mirasbırakanın yerleşim yerinde açılır. Mirasbırakanın tasarruflarının iptali veya tenkisi, mirasın paylaştırılması ve miras sebebiyle istihkak davaları bu yerleşim yeri mahkemesinde görülür.”

HMK Md. 2/1 (Görev)

“Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir.”

Hukuki Danışmanlık Alın

Her dosyanın somut koşulları farklıdır. Süreler ve belgeler hak kaybına yol açabileceğinden, işlem yapmadan önce bir avukata danışmanızı öneririz. Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla, Ekim 2026 itibarıyla yürürlükte olan mevzuat ve yayımlanmış Yargıtay kararları esas alınarak hazırlanmıştır.

Saklı PayTenkis DavasıMiras HukukuMuris MuvazaasıTMK 571Yargıtay Kararları
Share