Miras Hukuku
Miras yalnızca mal bırakmaz, borç da bırakabilir. Reddi miras, borçlu bir mirastan kurtulmanın yoludur; ancak süresi üç aydır ve yanlış bir davranış hakkı yok edebilir.
Bir yakınımızı kaybettiğimizde geriye yalnızca mal değil, borç da kalmış olabilir. Türk hukukunda mirasçı, mirası kabul ettiğinde murisin borçlarından da sorumlu olur. Bu nedenle borçlu bir mirasın reddi, mirasçıyı ağır bir yükten kurtarabilir.
Bu yazıda mirasın nasıl ve ne zamana kadar reddedileceğini, borca batık mirasta “hükmen ret” kavramını, hangi davranışların mirası kabul sayılacağını, küçükler adına ret, reddin sonuçlarını ve alacaklıların reddin iptali davasını, ilgili kanun maddeleri ve Yargıtay kararlarıyla anlatıyoruz. Yazının sonunda ilgili Yargıtay kararlarının değerlendirmeleri yer almaktadır.
Kısaca
Mirası reddetme süresi üç aydır ve hak düşürücüdür. Süre içinde reddetmeyen mirasçı mirası kayıtsız şartsız kabul etmiş olur. Murisin borcu mal varlığını aşıyorsa miras kendiliğinden reddedilmiş sayılabilir (hükmen ret) ve bu durumda süre aranmaz.
Reddi Miras Nedir? Gerçek Ret ve Hükmen Ret
Mirasın reddi iki biçimde karşımıza çıkar: mirasçının iradesiyle yaptığı gerçek ret ve murisin borca batık olması nedeniyle kanunen kabul edilen hükmen ret.
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, Md. 605
“Yasal ve atanmış mirasçılar mirası reddedebilirler. Ölümü tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise, miras reddedilmiş sayılır.”
Ret Süresi: Üç Ay Ne Zaman Başlar?
Mirası reddetme süresi sınırlıdır ve hâkim tarafından kendiliğinden gözetilir. Süreyi kaçıran mirasçı mirası kabul etmiş sayılır.
TMK Md. 606 (Ret süresi)
“Miras, üç ay içinde reddolunabilir. Bu süre, yasal mirasçılar için mirasçı olduklarını daha sonra öğrendikleri ispat edilmedikçe mirasbırakanın ölümünü öğrendikleri; vasiyetname ile atanmış mirasçılar için mirasbırakanın tasarrufunun kendilerine resmen bildirildiği tarihten işlemeye başlar.”
⚖ Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2020/10424, K. 2021/2594 · 03.03.2021
“Bu üç aylık süre hak düşürücü bir süredir. Bu süre yasal mirasçılar için mirasçı olduklarını daha sonra öğrendikleri kanıtlanmadıkça, miras bırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten işlemeye başlar. Atanmış mirasçılar için ise süre, miras bırakanın tasarrufunun kendilerine resmen bildirildiği tarihten işlemeye başlar.”
Yargıtay 14. Hukuk Dairesi (29.04.2019, E. 2016/9941), sürenin mahkemece re’sen gözetileceğini belirtmiştir.
Takvime Yazın
Süre, murisin ölümünü öğrendiğiniz günden itibaren işler; mirasçı olduğunuzu sonradan öğrendiyseniz bunu ispat etmeniz gerekir. Üç ayı geçirmek, borçlu bir mirası da kabul etmiş sayılmanıza yol açabilir.
Mirasın Reddi Nasıl Yapılır? Başvuru, Şekil ve Yetkili Mahkeme
Gerçek ret için sulh hukuk mahkemesine sözlü veya yazılı beyanda bulunulur. Beyan kayıtsız ve şartsız olmalıdır.
TMK Md. 609 (Reddin şekli)
“Mirasın reddi, mirasçılar tarafından sulh mahkemesine sözlü veya yazılı beyanla yapılır. Reddin kayıtsız ve şartsız olması gerekir. Sulh hâkimi, sözlü veya yazılı ret beyanını bir tutanakla tespit eder. Süresi içinde yapılmış olan ret beyanı, mirasın açıldığı yerin sulh mahkemesince özel kütüğüne yazılır ve reddeden mirasçı isterse kendisine reddi gösteren bir belge verilir.”
Yetkili mahkemeyi belirleyin: Murisin son yerleşim yeri sulh hukuk mahkemesi. (Yargıtay 14. HD, 18.06.2020, E. 2016/14273: gerçek reddin görevli mahkemesi sulh hukuk mahkemesidir.)
Beyanı verin: Sözlü veya yazılı olarak mirası reddettiğinizi bildirin. Beyan, kayıtsız ve şartsız olmalıdır.
Vekille başvuruyorsanız: Vekâletnamede özel yetki bulunması gerekir (Tüzük Md. 39; Yargıtay 14. HD, 22.10.2020, E. 2016/16502).
Tutanak ve kayıt: Hâkim beyanı tutanağa geçirir; süresi içinde yapılan beyan özel kütüğe yazılır. İsterseniz size reddi gösteren bir belge verilir.
⚖ Yargıtay 14. Hukuk Dairesi · E. 2016/9941, K. 2019/3754 · 29.04.2019
Mirasın gerçek reddine ilişkin beyan mahkemeye ulaşmakla hüküm ve sonuç doğurur; “başkaca bir delil gösterilmesine gerek” yoktur. Sulh mahkemesi yalnızca mirasçılık sıfatını ve süreyi inceleyerek ret beyanını tespit ve tescil etmelidir.
Davayı reddeden ilk derece mahkemesi kararı bozulmuştur. Aynı yönde: 14. HD, 25.06.2020, E. 2016/14654.
⚖ Yargıtay 14. Hukuk Dairesi · E. 2016/14273, K. 2020/3858 · 18.06.2020
Ret dilekçesinde terekenin borca batık olduğundan söz edilmesi, talebi kendiliğinden hükmen redde dönüştürmez: “Terekenin borca batık olduğunu belirtmek mirasın hükmen reddi istemi olarak anlaşılamaz.”
⚖ Yargıtay 7. Hukuk Dairesi · E. 2023/5613, K. 2024/4483 · 14.10.2024
“Mahkemece mirasın reddi beyanının tespiti ile özel kütüğe tesciline karar verilmediği sürece mirasın reddine ilişkin beyan aleniyet kazanamaz.”
Borca Batık Miras: Hükmen Ret
Murisin borçları mal varlığından fazlaysa, miras kanun gereği reddedilmiş sayılır. Bu hâlde süre aranmaz.
⚖ Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2020/10424, K. 2021/2594 · 03.03.2021
“Mirasın hükmen reddi bir süreye tabi olmayıp, mirasçılar, alacaklılara karşı açacakları tespit davası ile terekenin borca batık olduğunun tespitini her zaman isteyebilecekleri gibi, mirasçılara karşı açılacak davada defi olarak da her zaman terekenin borca batık olduğu ileri sürülebilecektir.”
Aynı yönde: 7. HD, 13.12.2021, E. 2021/1454; 14. HD, 22.10.2020, E. 2016/16502; 7. HD, 16.09.2024, E. 2023/3721 ve 27.05.2024, E. 2024/2155; HGK, 26.05.2022, E. 2019/719.
⚖ Yargıtay 7. Hukuk Dairesi · E. 2023/3721, K. 2024/3831 · 16.09.2024
“Murisin ödemeden aczi ölüm tarihine göre belirlenir. Ölüm tarihi itibarıyla, murisin tüm malvarlığı terekenin aktifini, tüm borçları ise terekenin pasifini oluşturur. Terekenin pasifinin aktifinden fazla olması terekenin ödemeden aczini ve dolayısıyla da terekenin borca batık olduğunu gösterir.”
Hangi Davranışlar Mirası Kabul Sayılır?
Ret süresi dolmadan terekeyi sahiplenen bir davranışta bulunan mirasçı, artık mirası reddedemez. Hayatta en çok hata yapılan nokta budur.
TMK Md. 610 (Ret hakkının düşmesi)
“Yasal süre içinde mirası reddetmeyen mirasçı, mirası kayıtsız şartsız kazanmış olur. Ret süresi sona ermeden mirasçı olarak tereke işlemlerine karışan, terekenin olağan yönetimi niteliğinde olmayan veya mirasbırakanın işlerinin yürütülmesi için gerekli olanın dışında işler yapan ya da tereke mallarını gizleyen veya kendisine maleden mirasçı, mirası reddedemez. Zamanaşımı veya hak düşümü sürelerinin dolmasına engel olmak için dava açılması ve cebrî icra takibi yapılması, ret hakkını ortadan kaldırmaz.”
Taşınmazı intikal ettirip devretmek
Murisin taşınmazlarının mirasçılar adına intikal ettirilip üçüncü kişilere satılması tereke işlemlerine karışma sayılmış, hükmen ret talebi reddedilmiştir (7. HD, 19.11.2025, E. 2025/3917).
Miras payını devretmek
Miras payını eşine devreden mirasçı, hükmen ret talebinde bulunamamış ve mirasçı sıfatıyla borçtan sorumlu tutulmuştur (3. HD, 06.05.2024, E. 2023/3160).
Dul/yetim aylığı ve vergi beyannamesi
Murisin ölümü nedeniyle dul aylığı bağlanması veya veraset ve intikal vergisi beyannamesi verilmesi, mirası kabul anlamına gelen davranışlar sayılmamıştır (7. HD, 30.03.2026, E. 2026/903).
Terekeyi sahiplenmeme
Terekeyi benimsediğine ilişkin bir fiil tespit edilemeyen mirasçının ret hakkı korunmuştur (7. HD, 05.06.2024, E. 2023/3649; 06.02.2025, E. 2024/2070).
Kısaca
Reddetmeyi düşünüyorsanız; murisin mallarını satmayın, devretmeyin, kullanmayın, tapuda adınıza geçirmeyin. Veraset ilamı almak, zamanaşımını kesmek için takip veya dava yapmak ret hakkını ortadan kaldırmaz.
Reddin Sonuçları: Pay Kime Geçer? Borçtan Sorumluluk Var mı?
Mirası geçerli biçimde reddeden mirasçı, murisin borçlarından sorumlu tutulamaz. Ancak reddin başka sonuçları da vardır.
⚖ Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2020/10424, K. 2021/2594 · 03.03.2021 (aynı yönde: E. 2022/10772)
Mirası reddeden mirasçılar yönünden borçtan sorumluluk bulunmaz: “Bunlar, miras bırakanın borçlarından sorumlu da tutulamaz.”
TMK Md. 611 (Reddin sonucu)
“Yasal mirasçılardan biri mirası reddederse onun payı, miras açıldığı zaman kendisi sağ değilmiş gibi, hak sahiplerine geçer.”
TMK Md. 612 (Tasfiye)
“En yakın yasal mirasçıların tamamı tarafından reddolunan miras, sulh mahkemesince iflâs hükümlerine göre tasfiye edilir. Tasfiye sonunda arta kalan değerler, mirası reddetmemişler gibi hak sahiplerine verilir.”
Yargıtay 7. HD, 18.06.2015 (E. 2015/19767) kararında, en yakın mirasçıların tümünün reddi hâlinde terekenin resen tasfiye edilmesi gerektiği için hükmü bozmuştur.
TMK Md. 614 (Sonra gelen mirasçılar yararına ret)
“Mirasçılar, mirası reddederken, kendilerinden sonra gelen mirasçılardan mirası kabul edip etmeyeceklerinin sorulmasını tasfiyeden önce isteyebilirler. Bu takdirde ret, sulh hâkimi tarafından daha sonra gelen mirasçılara bildirilir; bunlar bir ay içinde mirası kabul etmezlerse reddetmiş sayılırlar.”
TMK Md. 618 (Reddeden mirasçıların geri verme sorumluluğu)
“Ödemeden âciz bir mirasbırakanın mirasını reddeden mirasçılar, onun alacaklılarına karşı, ölümünden önceki beş yıl içinde ondan almış oldukları ve mirasın paylaşılmasında geri vermekle yükümlü olacakları değer ölçüsünde sorumlu olurlar. Olağan eğitim ve öğrenim giderleriyle âdet üzere verilen çeyiz, bu sorumluluğun dışındadır. İyiniyetli mirasçılar, ancak geri verme zamanındaki zenginleşmeleri ölçüsünde sorumlu olurlar.”
Küçük ve Kısıtlı Mirasçılar Adına Ret
Küçük veya kısıtlı mirasçı adına mirası reddetmek için anne-babanın veya vasinin beyanı yetmez; hâkim izni gerekir.
TMK Md. 463/1-(5) (İzin gerektiren işlemler)
Vesayet makamının izninden sonra denetim makamının da izni gereken hâllerden biri: “Mirasın kabulü, reddi veya miras sözleşmesi yapılması.”
İlgili mevzuata göre vesayet makamı sulh hukuk mahkemesi, denetim makamı asliye hukuk mahkemesidir; her iki makamdan da izin alınması gerekir.
Kısaca
Çocuklarınız adına ret yapacaksanız, ret süresi içinde hem sulh hukuk hem denetim makamı izin kararlarının alınabilmesi için erken başvurun. Süre dolmadan izin alınamaması hâlinde süre uzatma imkânı (Md. 615) değerlendirilebilir.
Resmî Defter Tutulması: Terekenin Durumunu Öğrenmek
Terekenin borç-alacak durumunu bilmiyorsanız, resmî defter tutulmasını isteyebilirsiniz.
TMK Md. 619 (Resmî defter)
“Mirası reddetmeye hakkı olan her mirasçı, terekenin resmî defterinin tutulmasını isteyebilir. Defter tutma, mirasın reddine ilişkin usule uyulmak suretiyle, bir ay içinde sulh hâkiminden istenir. Mirasçılardan birinin defter tutma istemi, diğerleri hakkında da etkili olur.”
Alacaklıların Reddin İptali Davası (TMK Md. 617)
Kendi malvarlığı borçlarına yetmeyen bir mirasçı, alacaklılarına zarar vermek amacıyla mirası reddederse, alacaklılar reddin iptalini isteyebilir.
TMK Md. 617 (Mirasçının alacaklılarının korunması)
“Malvarlığı borcuna yetmeyen mirasçı, alacaklılarına zarar vermek amacıyla mirası reddederse; alacaklıları veya iflâs idaresi, kendilerine yeterli bir güvence verilmediği takdirde, ret tarihinden başlayarak altı ay içinde reddin iptali hakkında dava açabilirler. Reddin iptaline karar verilirse, miras resmen tasfiye edilir.”
⚖ Yargıtay 7. Hukuk Dairesi · E. 2022/1535, K. 2023/2535 · 11.05.2023
Altı aylık süre hak düşürücüdür; ret beyanı ile dava tarihi arasında altı aydan fazla zaman geçmişse dava reddedilir. Aynı yönde: 7. HD, 30.04.2025, E. 2024/4479.
⚖ Yargıtay 7. Hukuk Dairesi · E. 2023/5613, K. 2024/4483 · 14.10.2024 (aynı yönde: E. 2025/5474, K. 2025/5386 · 15.12.2025)
Altı aylık sürenin, ret dilekçesinin verildiği tarihten değil, beyanın tespit edilip özel kütüğe kaydedilerek aleniyet kazandığı tarihten başladığı kabul edilmiştir.
Borçlunun kendi malvarlığı alacağı karşılamaya yetiyorsa iptal şartı gerçekleşmez ve dava reddedilir (7. HD, 15.12.2025, E. 2025/5474).
Karar Vermeden Önce: Uygulama Rehberi
Ölüm tarihini ve süreyi not edin: Üç aylık süreyi başlangıçtan itibaren takvime yazın.
Borç ve mal varlığını araştırın: Banka hesapları, kredi ve kredi kartı borçları, SGK ve vergi borçları, icra dosyaları, tapu ve araç kayıtları. Gerekirse resmî defter tutulmasını isteyin.
Tereke mallarına dokunmayın: Satış, devir, kullanım ve gizleme mirası kabul sayılabilir.
Borç mal varlığını açıkça aşıyorsa: Gerçek ret beyanını süresi içinde yapın; ayrıca hükmen ret imkânını (süresiz) avukatınızla değerlendirin.
Çocuklar varsa: Hâkim izinlerini (Md. 463) ret süresi dolmadan almaya çalışın.
Beyanı kayıtsız şartsız yapın ve belgeleyin: Ret tutanağı ve özel kütük kaydını saklayın.
Ret sonrası: En yakın mirasçıların tamamı reddederse miras iflas hükümlerine göre tasfiye edilir; sonraki mirasçıların da süre içinde karar vermesi gerekir.
Yargıtay Kararları
1. Gerçek Ret: Süre, Şekil, Görevli Mahkeme
Üç aylık süre hak düşürücüdür ve mahkemece re’sen gözetilir (7. HD, 18.06.2015, E. 2015/19767; 10. HD, 03.03.2021, E. 2020/10424; HGK, 26.05.2022, E. 2019/719; 14. HD, 18.06.2020, E. 2016/14273; 14. HD, 29.04.2019, E. 2016/9941). Gerçek reddin görevli mahkemesi sulh hukuk mahkemesidir (14. HD, 18.06.2020, E. 2016/14273). Süresi içinde kayıtsız şartsız yapılan beyan karşısında reddin tespitine karar verilmelidir (14. HD, 29.04.2019, E. 2016/9941; 25.06.2020, E. 2016/14654). Ret beyanı tespit ve tescil edilmedikçe aleniyet kazanmaz (7. HD, 14.10.2024, E. 2023/5613).
2. Hükmen Ret
Hükmen ret süreye tabi değildir; tespit davası veya defi yoluyla her zaman ileri sürülebilir (10. HD, 03.03.2021, E. 2020/10424; 3. HD, 06.05.2024, E. 2023/3160; 7. HD, 13.12.2021, E. 2021/1454; 14. HD, 22.10.2020, E. 2016/16502; 7. HD, 16.09.2024, E. 2023/3721; 27.05.2024, E. 2024/2155; 19.11.2025, E. 2025/3917; 30.03.2026, E. 2026/903; 20.02.2025, E. 2025/615; 24.01.2024, E. 2022/6599). Borca batıklık ölüm tarihine göre aktif-pasif karşılaştırmasıyla belirlenir (7. HD, 16.09.2024, E. 2023/3721; 14. HD, 22.10.2020, E. 2016/16502; 7. HD, 27.05.2024, E. 2024/2155).
3. Mirasın Kabulü Sayılan ve Sayılmayan Haller
Taşınmaz intikali ve devri (7. HD, 19.11.2025, E. 2025/3917) ile miras payının devri (3. HD, 06.05.2024, E. 2023/3160) ret hakkını düşürür. Dul/yetim aylığı bağlanması ve veraset ve intikal vergisi beyannamesi verilmesi kabul sayılmaz (7. HD, 30.03.2026, E. 2026/903). Terekeyi sahiplenmeme ret hakkını korur (7. HD, 05.06.2024, E. 2023/3649; 06.02.2025, E. 2024/2070). İlgili kararlar: 10. HD, 03.03.2021, E. 2020/10424; 28.09.2022, E. 2022/10772; 02.10.2018, E. 2018/5522; 14. HD, 22.10.2020, E. 2016/16502.
4. Sonraki Mirasçılar, Tasfiye ve Borçtan Sorumluluk
En yakın mirasçıların tümünün reddi hâlinde miras resen tasfiye edilir (7. HD, 18.06.2015, E. 2015/19767; 14. HD, 08.03.2021, E. 2017/5140). Sonraki derece mirasçıların ret süresi önceki reddi öğrendikleri tarihte başlar (14. HD, 08.03.2021, E. 2017/5140). Mirası reddedenler murisin borçlarından sorumlu tutulamaz (10. HD, 03.03.2021, E. 2020/10424; 28.09.2022, E. 2022/10772; 3. HD, 06.05.2024, E. 2023/3160). TMK Md. 618 saklıdır.
5. Reddin İptali Davası (TMK Md. 617)
Altı aylık hak düşürücü süre vardır (7. HD, 11.05.2023, E. 2022/1535; 30.04.2025, E. 2024/4479). Süre, ret beyanının aleniyet kazandığı (özel kütüğe kaydedildiği) tarihten başlar (7. HD, 14.10.2024, E. 2023/5613; 15.12.2025, E. 2025/5474). Borçlunun kendi malvarlığı alacağı karşılıyorsa iptal şartı gerçekleşmez (7. HD, 15.12.2025, E. 2025/5474).
6. Karar Özet Tablosu
| Karar Künyesi | Uyuşmazlık Konusu | Sonuç |
|---|---|---|
| 14. HD, 29.04.2019, E. 2016/9941, K. 2019/3754 | Mirasın gerçek reddi: beyanın mahkemeye ulaşmasıyla sonuç doğurması; 3 aylık süre | Bozma |
| 7. HD, 18.06.2015, E. 2015/19767, K. 2015/12610 | Gerçek ret süresi; en yakın mirasçıların tümü reddettiğinde resen tasfiye (Md. 612) | Bozma |
| 7. HD, 06.02.2025, E. 2024/2070, K. 2025/569 | Hükmen ret: murisin ödemeden aczi; kabul sayılacak davranış yok | Onama |
| 10. HD, 03.03.2021, E. 2020/10424, K. 2021/2594 | Hükmen ret süreye tabi değil; reddedenler borçtan sorumlu değil | Bozma |
| 14. HD, 25.06.2020, E. 2016/14654, K. 2020/4066 | Gerçek ret: Md. 609 uyarınca reddin tespit ve tescili | Bozma |
| 7. HD, 05.06.2024, E. 2023/3649, K. 2024/3231 | Hükmen ret: terekenin borca batık olması; kabul davranışı ispatlanamamış | Onama |
| 3. HD, 06.05.2024, E. 2023/3160, K. 2024/1520 | Hükmen ret süreye tabi değil; miras payını devreden mirasçı borçtan sorumlu | Düzelterek onama |
| 7. HD, 24.01.2024, E. 2022/6599, K. 2024/460 | Hükmen ret davası 3 aylık süreye tabi değil; aktif yok | Onama |
| 7. HD, 13.12.2021, E. 2021/1454, K. 2021/3796 | Md. 606 süresi hükmen rette uygulanmaz; asliye hukuk mahkemesi görevli | Bozma |
| 14. HD, 18.06.2020, E. 2016/14273, K. 2020/3858 | Gerçek ret: sulh hukuk mahkemesi görevli; borca batık demek hükmen ret değil | Bozma |
| 14. HD, 22.10.2020, E. 2016/16502, K. 2020/6542 | Hükmen ret süresiz; vekâletnamede özel yetki; kabul davranışlarının araştırılması | Bozma |
| 7. HD, 19.11.2025, E. 2025/3917, K. 2025/4871 | Taşınmaz intikali ve satışı nedeniyle zımni kabul | Bozma |
| 7. HD, 30.03.2026, E. 2026/903, K. 2026/1641 | Hükmen ret süresiz; dul aylığı ve vergi beyannamesi kabul değil | Onama |
| 7. HD, 20.02.2025, E. 2025/615, K. 2025/924 | Ölüm tarihine göre aktif/pasif dengesi; borca batıklık tespiti | Onama |
| 7. HD, 14.10.2024, E. 2023/5613, K. 2024/4483 | Reddin iptali: 6 aylık süre aleniyetle (tescille) başlar | Bozma |
| 7. HD, 09.09.2024, E. 2023/4181, K. 2024/3637 | Hükmen ret hükmünün denetimi | Onama |
| 14. HD, 08.03.2021, E. 2017/5140, K. 2021/1550 | En yakın mirasçıların reddi: tasfiye; sonraki mirasçıların ret süresi | Bozma |
| 10. HD, 28.09.2022, E. 2022/10772, K. 2022/11409 | Reddedenler borçtan sorumlu değil; derdest ret davasının araştırılması | BAM kararı kaldırılıp ilk derece hükmü bozuldu |
| 7. HD, 15.12.2025, E. 2025/5474, K. 2025/5386 | Reddin iptali: borçlunun kendi malvarlığının alacağı karşılaması | Onama |
| 10. HD, 02.10.2018, E. 2018/5522, K. 2018/7319 | Hükmen ret defi yoluyla süresiz; açıldığı andaki durum araştırılmalı | Bozma |
| 7. HD, 11.05.2023, E. 2022/1535, K. 2023/2535 | Reddin iptali: 6 aylık sürenin geçmesi | Onama |
| 7. HD, 16.09.2024, E. 2023/3721, K. 2024/3831 | Hükmen ret süresiz; ölüm anına göre pasifin aktiften fazla olması | Onama |
| 7. HD, 30.04.2025, E. 2024/4479, K. 2025/2351 | Reddin iptali: 6 aylık sürenin geçmesi | Onama |
| 7. HD, 27.05.2024, E. 2024/2155, K. 2024/2946 | Hükmen ret süresiz; ölüm tarihine göre aktif-pasif karşılaştırması | Onama |
| HGK, 26.05.2022, E. 2019/719, K. 2022/752 | Gerçek ret 3 ay; hükmen rette borca batıklık ölüm tarihine göre her türlü delille kanıtlanır | Bozma |
8. Mevzuat Notu: Uygulama Notları
Görevli ve yetkili mahkeme: Gerçek ret için murisin son yerleşim yeri sulh hukuk mahkemesi; borca batıklık nedeniyle açılacak müstakil hükmen ret tespit davalarında asliye hukuk mahkemesi (davaya alacaklılar karşı yöneltilir).
Kayıtsız ve şartsız olma: Gerçek ret beyanı şarta veya kayda bağlanamaz.
Hak düşürücü süre: Gerçek retteki üç aylık süre re’sen gözetilir; hükmen ret süreye bağlı değildir.
Kabul anlamına gelen eylemler: Olağan yönetim ve koruma sınırlarını aşan tasarruflar (taşınmaz devri, tereke mallarını kendine mal etme veya gizleme) ret hakkını düşürür; salt veraset ilamı alınması, zamanaşımını kesmek için takip başlatılması veya dul/yetim aylığı bağlanması düşürmez.
Vesayet işlemlerinde çift izin: Küçük veya kısıtlı adına ret için TMK Md. 463 gereği hem sulh hukuk hem denetim makamı izni gerekir.
İlgili Kanun Maddeleri
TMK Md. 607 (Terekenin yazımı hâlinde süre)
“Koruma önlemi olarak terekenin yazımı hâlinde mirası ret süresi, yasal ve atanmış mirasçılar için yazım işleminin sona erdiğinin sulh hâkimi tarafından kendilerine bildirilmesiyle başlar.”
TMK Md. 608 (Ret hakkının geçmesi)
“Mirası reddetmeden ölen mirasçının ret hakkı kendi mirasçılarına geçer. … Ret sonucunda miras daha önce mirasçı olmayanlara geçerse; bunlar için ret süresi, önceki mirasçılar tarafından mirasın reddedildiğini öğrendikleri tarihten işlemeye başlar.”
Alıntı, maddenin ilgili bölümlerinin kısaltılmış hâlidir.
TMK Md. 615 (Sürenin uzatılması)
“Önemli sebeplerin varlığı hâlinde sulh hâkimi, yasal ve atanmış mirasçılara tanınmış olan ret süresini uzatabilir veya yeni bir süre tanıyabilir.”
Velayet, Vesayet ve Miras Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Tüzük, Md. 39
“Mirasın reddi, mirasçılar tarafından sulh hukuk mahkemesine sözlü veya yazılı beyanla yapılır. Reddin kayıtsız ve şartsız olması gerekir.”
Tüzüğe göre tutanağın taraflarca ve hâkim ile katipçe imzalanması, vekil aracılığıyla yapılıyorsa vekâletnamede özel yetkinin yer alması ve istemin özel kütüğe işlenmesi zorunludur.
Hukuki Danışmanlık Alın
Her dosyanın somut koşulları farklıdır. Süreler ve belgeler hak kaybına yol açabileceğinden, işlem yapmadan önce bir avukata danışmanızı öneririz. Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla, Ekim 2026 itibarıyla yürürlükte olan mevzuat ve yayımlanmış Yargıtay kararları esas alınarak hazırlanmıştır.